शेती शाळा • महाराष्ट्र कृषी योजना, पीक सल्ला व CSC सेवा पोर्टल
शेती शाळा
SHETI SHALA
शेती शाळा • कृषी व योजना पोर्टल
शेतकरी योजना
⏱️ 9 मिनिटे वाचन वाचण्याचा वेळ

शेतीचा नकाशा कसा पहावा: शेत रस्त्याचा नकाशा कसा काढायचा?

Pravin
प्रमाणित कृषी व CSC मार्गदर्शक
📅 प्रकाशित: 2 October 2026
🔄 अपडेट: 17 October 2026
Mahabhunakasha Maharashtra • Land Map & Boundary Guide

Sheti Rasta & Land Map Online 2026: शेत रस्ता आणि जमिनीचा नकाशा ऑनलाईन कसा पहावा?

शेताचा शेत रस्ता किंवा जमिनीचा बांध नेमका कुठे आहे? जमिनीचे वाद व सीमा रेषेचे तंटे सोडवण्यासाठी महाभू nakasha पोर्टलद्वारे जमिनीचा नकाशा व प्लॉट रिपोर्ट (Plot Report) कसा पहावा आणि भूमी अभिलेख कार्यालयाकडून मोजणी कशी करून घ्यावी, याची सविस्तर माहिती मराठीत जाणून घ्या.

Online Land Map: शेत जमीन आणि रस्त्याचा नकाशा ऑनलाईन कसा काढायचा?

शेताचा शेत रस्ता किंवा जमिनीचा बांध कोठे आहे, या संदर्भात ऑनलाईन पद्धतीने नकाशा बघून खात्री करणे आता महाभू नक्शा पोर्टलवर खूप सोपे झाले आहे. खालील लिंकवरून तुम्ही थेट पोर्टल उघडू शकता:

Mahabhunakasha Maharashtra Portal https://mahabhunakasha.mahabhumi.gov.in/27/index.html
महाभू नक्शा पोर्टल उघडा →
01

कॅटेगरी व विभाग निवडणे

सर्वात प्रथम पोर्टलवर जाऊन आपली कॅटेगरी निवडा. तुम्ही जर शहरातील असाल तर ‘Urban’ निवडा आणि ग्रामीण भागातील असाल तर ‘Rural’ निवडा. आपण या ठिकाणी ‘Rural’ (ग्रामीण) निवडत आहोत.

02

जिल्हा, तालुका व गाव निवडणे

त्यानंतर डिस्ट्रिक्ट (District) मध्ये तुम्ही ज्या जिल्ह्यात राहता तो जिल्हा निवडा. त्यानंतर तुमचा तालुका आणि नंतर तुमचे गाव या ठिकाणी अचूक निवडून घ्या.

03

गट नंबर (Plot Number) टाकणे व शोधणे

ही सर्व माहिती निवडल्यानंतर या ठिकाणी ‘Search Plot Number’ म्हणजेच तुमचा जमिनीचा गट नंबर टाईप करून घ्या. त्यानंतर खाली दिलेल्या ‘शोधा’ (Search) या पर्यायावर क्लिक करा.

Land Map Online Search Screenshot 1
04

मॅप रिपोर्ट (Map Report) पाहणे

माहिती शोधल्यानंतर पेज खाली थोडे स्क्रॉल करा आणि ‘Map Report’ या पर्यायावर क्लिक करा. अशाप्रकारे तुमच्यासमोर जमिनीचा अधिकृत नकाशा ओपन होईल.

Land Boundary & Nala Dispute: नकाशावरून हद्दीचे वाद कसे समजून घ्यावेत?

नकाशा समोर आल्यावर प्रत्यक्ष जमीन आणि नकाशातील स्थिती कशी तपासावी, याचे उत्तम उदाहरण पाहूया. समजा, तुमच्या शेताजवळ एखादा नाला वाहत आहे.

01

नाला आणि गट नंबरची स्थिती

नकाशात तुम्ही बघू शकता की एक नाला वाहतोय आणि तो गट नंबर 56 मधून प्रविष्ट होऊन सरळ पुढे चाललाय. परंतु, ढोबळमानाने बघताना अनेकांना असा गैरसमज होतो कि, नाला म्हणजे बॉउंड्री (सीमा) आहे — नाल्याच्या पूर्वेला तुमची जमीन आणि नाल्याच्या पश्चिमेकडे आमची जमीन, असा तर्क लावला जातो.

Plot Report and Map Analysis Screenshot 2
02

नकाशावरून स्पष्ट होणारे वास्तव

परंतु जेव्हा आपण असा कायदेशीर नकाशा काढतो, तेव्हा वास्तव समोर येते. जसे की, गट नंबर 56 ची जमीन ही नाल्याच्या पूर्वेकडेही आहे आणि पश्चिमेकडेही आहे! म्हणजेच तो पूर्ण नाला गट नंबर 56 च्या मधोमध वाहत असतो. पूर्वेकडच्या शेतकऱ्यांना वाटते की नाल्याच्या अलीकडेच आपली जमीन आहे, पण नकाशा पाहिल्यावर समजते की नाल्याच्या पलीकडेही त्याच गटाची जमीन आहे.

वाद मिटवण्याचा मार्ग: अशा वेळी जेव्हा शेजाऱ्यांमध्ये गैरसमज किंवा वाद होतो, तेव्हा हा नकाशा काढून दोन्ही शेतकऱ्यांनी एकत्र बसावे, त्यावर चर्चा करावी आणि तोडगा काढावा. हा नकाशा भूमी अभिलेख कार्यालयाच्या वतीने अधिकृतपणे अपलोड करण्यात आलेला असतो, त्यामुळे तो आरशासारखा स्पष्ट असतो.

Actual Land Measurement: नकाशावर समाधान न झाल्यास मोजणी कशी करावी?

एवढे करूनही जर हद्दीचे वादविवाद मिटत नसतील आणि समाधान होत नसेल, तर त्यासाठी दुसरा आणि अत्यंत पक्का पर्याय म्हणजे प्रत्यक्ष जमिनीची मोजणी (Land Measurement) करणे होय.

01

भूमी अभिलेख कार्यालयात अर्ज व फी भरणे

जर ऑनलाईन नकाशावरून समाधान झाले नाही, तर महाभूमी अभिलेख (Land Records) कार्यालयात जाऊन मोजणीसाठी अर्ज करावा लागतो आणि ठरलेली फी भरावी लागते.

02

शासकीय अधिकारी द्वारे जमीन मोजणी

फी भरल्यानंतर शासकीय मोजणीदार (Surveyor) येऊन जमिनीची प्रत्यक्ष मोजणी करतात. मोजणी झाल्यानंतर ते अधिकृत मोजणी नकाशा व सीमा निश्चित करून देतात, ज्याला प्लॉट रिपोर्ट (Plot Report) असे म्हणतात.

03

मोजणी नकाशानुसार सीमा निश्चिती

जेव्हा शासकीय अधिकारी जमिनीची मोजणी करतात, तेव्हा नकाशावर अचूक सीमा निश्चित केल्या जातात. हा अधिकृत मोजणी नकाशा न्यायालयात किंवा आपसातले वाद मिटवण्यासाठी सर्वात भक्कम पुरावा मानला जातो.

Land Map & Boundary FAQ: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

शेत जमिनीचा किंवा रस्त्याचा नकाशा ऑनलाईन कसा पहावा?

महाभू नक्शा (Mahabhunakasha) पोर्टलवर जाऊन ग्रामीण/शहरी भाग, जिल्हा, तालुका, गाव आणि गट नंबर टाकून ‘Map Report’ पर्यायाद्वारे शेताचा नकाशा पाहता येतो.

नकाशावरून शेतातील नाला किंवा हद्दीचे वाद कसे सोडवावे?

ऑनलाईन नकाशा काढून गट नंबरची हद्द कुठेपर्यंत आहे (नाला किती क्षेत्रातून जातो) हे तपासून दोन्ही शेतकऱ्यांनी चर्चा करून वाद मिटवता येतात.

ऑनलाईन नकाशावर समाधान न झाल्यास काय करावे?

ऑनलाईन नकाशावर समाधान न झाल्यास भूमी अभिलेख कार्यालयात अर्ज करून व मोजणी फी भरून जमिनीची अधिकृत मोजणी करून घेता येते.

जमीन मोजणीनंतर कोणता कागदपत्र मिळतो?

जमीन मोजणी पूर्ण झाल्यावर भूमी अभिलेख अधिकारी सीमा निश्चित करून अधिकृत मोजणी नकाशा (Plot Report) देतात.

WhatsApp Group नवीन अपडेट्स थेट WhatsApp वर मिळवा
Join Now

⚠️ अस्वीकरण (Disclaimer)

Sheti Shala (Proranker.in) हे एक स्वतंत्र आणि खाजगी शैक्षणिक ब्लॉग आहे. याचा कोणत्याही सरकारी विभागाशी, महाडीबीटी (MahaDBT) किंवा CSC पोर्टलशी अधिकृत संबंध नाही. आम्ही दिलेली सर्व माहिती अधिकृत GR आणि वृत्तपत्रांच्या आधारे वाचकांच्या सोयीसाठी सोप्या भाषेत उपलब्ध करून देतो. कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी किंवा अर्ज करण्यापूर्वी कृपया संबंधित योजनेच्या अधिकृत सरकारी वेबसाईटवर माहितीची खात्री करा.

संबंधित विषय (Tags):

Pravin - ProRanker Author

Pravin

महाराष्ट्र कृषी व CSC डिजिटल सेवा मार्गदर्शक

लेखक

ProRanker.in आणि Sheti Shala वर शासकीय योजना, कृषी सेवा, Farmer ID, MahaDBT, 7/12 आणि डिजिटल सरकारी सेवांची माहिती सोप्या भाषेत मांडतात. Digital content creation मध्ये 5+ वर्षांचा अनुभव.

कृषी शासकीय योजना Farmer ID MahaDBT CSC सेवा
✓

या लेखातील माहिती संबंधित अधिकृत स्रोतांच्या आधारे तपासून आणि वाचकांना समजेल अशा सोप्या भाषेत मांडली जाते.

आमच्या शेतकरी कुटुंबात सामील व्हा! 🌾

सरकारी योजना, पीक विमा, आणि कृषी विषयक अत्यंत महत्त्वाची माहिती सर्वात आधी मिळवण्यासाठी आमच्या WhatsApp ग्रुपमध्ये नक्की जॉईन व्हा. हा लेख इतर बांधवांना शेअर करायला विसरू नका.

याच कॅटेगरीमधील महत्त्वाचे लेख

One response to “शेतीचा नकाशा कसा पहावा: शेत रस्त्याचा नकाशा कसा काढायचा?”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *